Karakter boyutu :
 Un Neden çok Tehlikeli Bir Patlayıcıdır?

Tarihte kayda geçen ilk un patlaması 1785 yılındaİtalya`da Turiri`de bir ekmek fırınında, bir lambanın un tozunututuşturması sonucu oldu. Ölüme ve fazla zarara yol açmayan bupatlamadan sonra konu unutuldu gitti.Modern günlerimizin başlangıcında,insanlık tarihinin ana gıdası ekmeğimizin en önemli girdisi olan ununçok ciddi bir şekilde yanarak patlayabileceğini kime söylesenizherhalde şaka kabul eder gülerdi. 1981`de ABD`de büyük bir hububatsilosu infilak edip, 9 kişi ölüp, 30 kişi de yaralanınca gülmelerdurdu. 1988`de hububat bulunan yerlere belirli bir emniyet standardıgetiren kuralların uygulanmasına başlanılmasına rağmen 90`h yıllardasadece ABD`de undan kaynaklanan ortalama yılda 13 patlama oldu.Pekinasıl oluyor da un bu kadar tehlikeli bir şekilde patlayabiliyor?Sebebi basit. çünkü o bir karbonhidrat. Havada toz olarak asılı durankarbonhidratın miktarı, bir metreküpte 50 gramı aşınca herhangi birşekilde tutuşturulduğunda patlar. Un tozları o kadar küçüktür ki,anında yanar ve bu yangın diğerlerine zincirleme yayılır. Bu da tozbulutunda, ortama da bağlı olarak, patlayıcı bir güç oluşturur. Benzerdurum şeker, puding ve hatta çok ince testere talaşlarında bileoluşabilir.Bir yangının çıkması için üç şeyin bir arada olması gerekir.Hava (içindeki oksijen), yanıcı madde (burada un oluyor) vetu-tuşturucu. Silolarda insanların çalıştıkları yerlerde tutuşmak içingereken metreküpte en az 50 gram un tozu miktarına pek ulaşılamaz.Tabii burada unutulmaması gereken patlamaya sebep verenin yanıcımaddenin havada asılı duran toz miktarı olduğudur, yoksa yere serilenunda böyle bir tehlike yoktur.
Silolarda tutuşmaya sebep olanşeyler, bilinçsizce yapılan bir kaynak, bir kesme işlemi, sigara,asansörler ve konveyörlerin mekanizmalarından çıkan kıvılcımlarolabilir. Şüphesiz ortamın da çok önemi vardır. Patlamanın yarattığıbüyük basınç boşalacak yer bulamazsa binayı bile yıkabilir. Açık havadaise patlama olmaz ama yine de tehlikeli bir alevlenme olur.
Hanımlar, endişelenmeyin, kurabiye veya börek yapmak için aldığınız birkilo undan 50 gramı havaya uçmaz. Bu olay için tonlarca un gerekir.Hamur yoğurmak için balkona çıkmanıza hiç gerek yok!
 
FacebookBloggerDiggRedditMyspaceWordpressTwitter23 Mart 2007 Cuma - Biliyor muydunuz?- #