Karakter boyutu :
 Neden kar yağıyor?

Kış aylarında güneş ışınları çok güçlü olmadığıiçin, bulutların bulundukları yüksekliklerde hava sıcaklığı çok düşükolunca, yükselen su buharı, sublime denilen şekilde sıvı hale geçmeden,bu aşamayı atlayarak doğrudan buz kristali haline dönüşür. 0.1milimetre çapındaki buz kristalleri birbirlerine yapışarak kartanelerini oluştururlar.
Eğer bulut ile yer arasındaki hava sıcaksabu kar taneleri yere düşene kadar yağmur tanesi haline dönüşebilirler,ama soğuk-sa yere kadar kar tanesi olarak inmeyi başarabilirler.Hafiflikleri nedeniyle yere o kadar yavaş inerler ki 3000 metredeninmeleri 2 saat alabilir. Bazen bulutun altındaki sıcaklık öyledir ki,bir kısmı kar, bir kısmı yağmur damlası halinde düşerler, biz buna`sulu sepken` diyoruz. Yani yağmur veya kar yağmasını belirleyen anaunsur, bulut ile yer arasındaki hava sıcaklığıdır.
Genel kanının aksine kar yağması havayı ısıtmaz, aksine ısınan havakarın yağmasına sebep olur. çok soğuk havanın içine su alma kapasitesidaha azdır. İçine alamadığı su ya `don` şeklinde yeryüzünde kalır ya da`kırağı` oluşur. Bu şartlarda kar kesinlikle oluşamaz. Hava 3 derecegibi biraz ısınınca, su buharı yeryüzünden yükselebilir, çokyüksekliklerdeki soğuk hava tabakalarına ulaşabilir ve kar yağışımeydana gelebilir. Biz de sanki kar yağdığı için hava ısınmış gibialgılarız.
Kar tanesinin oluşumu hakikaten bir tabiat mucizesidir. Gerçi bazıkayak merkezlerinde, kar yağışı yetersiz olduğu zamanlarda suni karüretiliyor ama bu görüldüğü kadar kolay değil. Doğal kar tanelerininortasında çekirdek olarak toz parçacıklarının olduğunu biliyoruz. Eğerbunlar olmazsa saf su -40 derecede bile kristalleşemiyor.
İlk olarak 1975 yılında Berkeley, California Üniversitesinden Prof.Steve Lindow `snomax` denilen bir proteini toz parçacıkları yerinekullanarak suni kar üretmeyi başardı. Bu madde sayesinde daha hafif vekuru kar tanelerinin üretilmesi sağlandı ve Norveç`te yapılan 1994 kışolimpiyatlarında çok yaygın olarak kullanıldı.
Kar kristalleri altıgen bir şekil içindedirler. Her bir koldan 3 ve12`li kollar çıkar. Bu dizilişin sebebinin oksijen atomlarının dizilişşekli olduğu sanılıyor.
Dolu yağışı daha ziyade ılıman iklimlerde ve bahar aylarında görülür.Isınan hava ile yükselen su buharı, hava akımları ile daha dayükselerek 12.000 metre civarında -50 derece hava sıcaklığında buzkristallerine dönüşür. Buradaki güçlü hava akımları ile bu buzkristalleri de birleşerek buz tanelerini oluşturur.
Bu buz taneleri ağırlıkları nedeni ile o kadar hızlı düşerler ki bulutile yer arasındaki sıcaklık ne olursa olsun eriyecek zaman bulamazlar.çapı 5 milimetreden büyük dolular halinde yeryüzüne ulaşırlar. Aslındatüm bu şartların oluşması çok enderdir ve bu nedenle dolu yağışı hemçok az görülür, hem de çok kısa sürer.
 
FacebookBloggerDiggRedditMyspaceWordpressTwitter25 Aralık 2007 Salı - Biliyor muydunuz?- #