E S i n T i

Pardus 2007: Özgür

Pardus, 2003 yılı sonlarında başlatılan bir proje kapsamında TÜBİTAK UEKAE (Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü) bünyesinde geliştiriliyor. 16 kişilik deneyimli ve yetkin bir ekip eliyle geliştirilen Pardus`a destek veren çok sayıda gönüllü geliştirici ve katkıcıdan oluşan bir topluluk da oluştu.

Pardus, Linux çekirdeği etrafında ve genellikle GPL (Genel Kamu Lisansı) ile özgürce dağıtılan uygulama yazılımlarından oluşan açık kaynak kodlu bir işletim sistemi. GPL`e göre Pardus`u dilediğiniz gibi istediğiniz sayıda makinede çalıştırabilir, kaynak koduna göz atıp isterseniz özgürce değiştirebilir ve GPL lisansını değiştirmeden yeniden dağıtılabilirsiniz.

Özgür yazılımın kapalı kaynak kodlu yazılımlara göre birçok üstünlüğü bulunuyor.Bunların başında güvenlik geliyor. Açık kaynak kodlu yazılımlar, doğasıgereği geliştirilme sürecinden kullanılma aşamasına kadar on binlercegöz tarafından denetleniyor. Kötü niyetli bir programcı ya da kuruluştarafından yerleştirilebilecek bir kod parçasının böyle bir ortamdagizlenmesi mümkün değil. Ayrıca, kaynağın açık olması nedeniyle olasıgüvenlik açıkları hızla yamanabiliyor. Linux platformunun bir diğer üstünlüğü ise, bu ortamda virüs, truva atı, solucan, casus yazılım gibi tehlikelerin “yok denecek kadar” az olması...

Kaynak kodununisteğe ve gereksinime göre özgürce değiştirilip yeni amaçlara hizmetedecek şekilde uyarlanması da yazılıma benzersiz bir esneklikkazandırıyor. Küresel Linux camiasıyla birlikteüretilen işletim sistemi, gerek lisanslama yöntemi ve gerekse bakım veyönetim kolaylığı ile toplam sahip olma maliyetinde önemli tasarrufsağlıyor.

Pardus 2007: Tam

Pardus tek bir CD üzerinde geliyor, ortalama 30-35 dk.içerisinde bilgisayarınıza kuruluyor ve bir masaüstü kullanıcısınıngereksinim duyacağı her türlü yazılımı da içeriyor. Bir diğer işletimsisteminde “ayrıca para ödeyerek” satın almak zorunda kalacağınız ofis,İnternet, çokluortam, oyun ve grafik uygulamalarının özgüralternatiflerini Pardus 2007 içinde barındırıyor. Pardus`u yüklediğinizde sisteminizde CD/DVD yazıcı, gelişmiş grafik/resim düzenleme aracı, görüntü/ses oynatıcıları ve çok sayıda oyun kurulu geliyor.

Pardus 2007.3 deposunda, 1839 sınanmış ve kararlı paket dahil, sürekli artan sayıda yazılım bulunuyor. Dahası, Pardus kullanıcıları katkı (contrib) deposunu Paket Yöneticisi`ne ekleyerek 800`den fazla paketi indirebilirler.


Pardus 2007.3: Yeni ve Yenilikçi

Pardus 2007.3 Lynx lynx,çok sayıda yenilik içeriyor. Bunların bir kısmı küresel özgür yazılımcamiası tarafından üretilen yazılımların güncellenmiş sürümleri. Pardus proje ekibince geliştirilmiş Pardus teknolojilerinde de önemli yenilikler var.

Pardus`un paket yönetim sistemi PiSi de güncellemelerden payını aldı. İnternetten birkaç tıklama ile kolayca uygulama indirmeyi ve kurmayı sağlayan paket yöneticisi PİSİ, Pardus 2007.3 ile birlikte daha da gelişti, güncellendi ve pek çok hatası giderildi.
Pardus 2007.3 şimdi kullanıcılarına, daha kararlı ve güçlü altyapısının yanında göze de hitap eden KDE masaüstü ortamının güncel 3.5.8 sürümünü sunuyor. KDE 3.5.8 ile gelen küçük hata düzeltme ve iyileştirmelerin sayısı 600`ü buluyor. Yeni sürüm, özellikle Kopete ile Yahoo Messenger hesaplarına bağlanmada ve PDF dosyalarının gösteriminde ciddi performans artışları sağlıyor.

Ağ yöneticisi (network manager)uygulaması, mevcut profillerinizde bulunan ağları otomatikalgılayabiliyor ve otomatik olarak o profile geçiş yapabiliyor.Bağlantı bilgilerini sistem çekmecesinde gösteriyor ve son kullanıcıyasürekli güncel bilgi veriyor.

Pardus`u sabit diske kurmak için kullanılan YALI,bu sürümden itibaren önce gerekli soruları soruyor, ardından kurulumişlemine geçiyor. Kullanıcı grafik ortama otomatik olarak geçipgeçmemeyi seçebiliyor. YALI, kurulumu kolaylaştırmak için en yeni sabit diskleri tanıyıp ve bu disklerin üzerine Pardus`u kurabiliyor. Benzer bir şekilde, Pardus 2007.3`ünhangi sabit diske kurulacağını ve bu sabit diskin açılabilir olupolmadığı da belirleyebiliyor. Bu özellik dünyada ilk defa Pardus ileberaber geliyor.

Pardus 2007.3: OpenOffice.org 2.3

Pardus`u diğer işletim sistemlerinden ayıran en önemli özelliklerden biri, Zemberek yazılımı ile gelen Türkçe yazım denetimi desteği. Ofis uygulamaları yanındamasaüstünde yer alan hemen her uygulamada (İnternet`te gezinirken,e-posta yazarken, sohbet ederken...) Türkçe denetimi yapılabiliyor.

Kelimeişlemci, hesap tablosu, sunum programı ve çizim aracını içeren Türkçeimla denetimi destekli OpenOffice.org ofis yazılımı 2.3.1 sürümüylegeliyor.

Neden Lynx lynx?

Pardus 2007.3 sürümüne adını veren Lynx lynx (Avrasya Vaşağı) büyük kedi ailesinin en kalabalık üyesiyken geçtiğimiz yıl Dünya Doğa Koruma Birliği (IUCN) tarafından kırmızı listeye, tehdide yakın türler (NT) arasına alındı. Lynx lynx`inyöresel olarak tükenmek üzere olduğu ülkelerin başında Türkiye geliyor.Avrupa`da vaşak avı tamamen yasaklanmasına rağmen, yasadışı avcılıkyüzünden özellikle Balkanlar ve Anadolu`da sayıları dramatik şekilde azalmış durumda.

Lynx lynx kuyruğuyla birlikte yaklaşık 1,5 m uzunluğa ve 20-30 kg ağırlığa varabilir. Böylece kedigiller familyasının Avrupa`dabulunan en büyük temsilcisidir. Tüylerinin rengi sarı ilegri-kahverengi arasında değişebilir ve çoğu kez koyu renkte lekelerveya çizgileri olabilir. Bu lekeler yaşadığı çevreye göredeğişmektedir. Lynx lynx, Anadolu`nun özellikle dağlık kesimlerde yaşamasıyla ünlenmiştir.

Avrasya Vaşağı`nınyanaklarından sarkan sakalı tanınmasını kolaylaştırır. Kulakları danormal kediye kıyasla daha uzun ve uçları tüylüdür. Kış bastırdığındasadece kulaklarının üzerindeki tüyler değil, tüm vücudu kalın bir tüytabakası ile kaplanır. Adeta kışın gelmesi ile mantolarını giyerler. Patilerinin genişliği karda yürümelerini kolaylaştırır. Uzunbacakları ve kısa kuyruğu soğuğa karşı dayanıklı olmasını ve kalın kartabakalarının içinde rahat hareket etmesini mümkün kılar.

Soyu tehlike altında olan Lynx lynx, Türkiye`de doğal ortamında sadece bir kez görüntülenebildi. Türkiye`nin önemli doğa fotoğrafçılarından Aykut İnce`nin 2006 yılının kasım ayında Sivas`ta çektiği kare, fotoğrafçının özel izniyle Pardus 2007.3 Lynx lynx`in masaüstünde kullanıldı.