Karakter boyutu :
 Yağmur neden yağar?

Herhalde siz de haberlerin sonunda hava durumunumerakla izliyorsunuzdur. Acaba yarın yağmur yağacak mı? Şemsiyemiyanıma alayım mı? Yağmur günlük yaşantımızın çok önemli bir parçasıdır.Bazı yerlerde kuraklıktan yağmur duasına çıkılırken, bazı yerlerde decaddelerde sandallarla dolaşılıp, sel basan evlerden, eşyalarıkurtarmaya uğraşırlar. Peki nasıl oluyor da başımıza böyle gökten sulargeliyor?
Aslında mekanizma basit. Güneş ışığının etkisi ileyeryüzünden su buharlaşıyor, yani gaz haline geçiyor. Bu durumdahavadan hafif olduğundan atmosferde yükseliyor. Yükseldikçe havasoğuyor ve hava basıncı azalıyor. Su buharı soğudukça havadaki tozparçacıklarına tutunarak su damlası haline dönüşüyor ve bunlarınmilyonlarcası havada birleşerek gözümüze bulut olarak görülüyorlar.Bulutları oluşturan bu su damlacıkları hemen ya-kınlarındakilerlesürekli birleşiyorlar, büyüdükçe büyüyorlar, ağırlıkları artıyor,yeterli ağırlığa ulaşınca yer çekiminin etkisi ile yere düşmeyebaşlıyorlar. Yeryüzünden buharlaşıp, bulut oluşturup sonra yağmurolarak yeryüzüne dönen su buharının havada geçen bu macerası ortalama 8gün sürüyor.
Ancak bulutun içindeki su damlacıklarının tümü yağmur olarak yeryüzüneinmiyor. Bir bulutun en fazla yarısı yağmur olarak yağabilir ve bu danormalde 30 dakika sürer ama bulut devamlı olarak yeniden oluştuğundanyağmur saatlerce, hatta günlerce sürebilir. Bu arada rüzgara bağlıolarak bulutlar devamlı hareket ettiklerinden yağmur çok geniş biralana yağabilir. Bugüne kadar dünyamızda tespit edilebilmiş en yoğunyağış 26 Kasım 1970 tarihinde Guadaloupe`de olmuş, sadece bir dakikada3.81 santimetre yağmur yağmıştır.
Atmosferde, yani başımızın üzerindeki havada 13 milyar ton su buharıbulunuyor. Bunun hepsinin bir anda yeryüzüne indiğini düşünebiliyormusunuz? Dünyamızda yağmurun çoğu, yani yüzde 78`i okyanusların üzerineyağıyor. Bu da çok normal, çünkü havanın içindeki su miktarının kaynağıhemen hemen aynı oranda okyanuslardan geliyor.
Yağmur damlalarının yarı-çapları 0.5 milimetreden 6.35 milimetreyekadar değişebiliyor. 5.0 milimetre yarı-çapındaki bir yağmur damlasının1800 metre yükseklikteki bir buluttan çıkıp başınızın üstüne düşmesiiçin geçen zaman yaklaşık 3 dakikadır. Yani aslında şemsiyeniziaçabilmeniz için yeterli süre vardır.
Suni yağmur yaratabilmek için günümüzde bazı teknolojiler geliştirildiki, temeli su damlacıklarının yapışabilmesi için çekirdek göreviyapabilecek tozları bulutun içine gönderebilmek-tir. Bunun için bulutuçak veya helikopterden gümüş iyodür ile bombalanıyor. Bu işte de enusta olan İsrailliler. Onlar bu yöntemle yağmur miktarını yüzde 13oranında arttırabilmişler. Yağmurun oluşabilmesi için ana etkenlerdenbiri olan toz parçacıklarının, yani hava kirliliğinin artması ise tamters etki yapıyor, bu durumda damlacıklar küçülüyor ve yağmur olarakyere düşmeyi başaramıyorlar.
 
FacebookBloggerDiggRedditMyspaceWordpressTwitter25 Aralık 2007 Salı - Biliyor muydunuz?- #